Dù lá»±c lượng chức năng vẫn thưá»ng xuyên tổ chức các cuá»™c thanh, kiểm tra các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, tuy nhiên thá»§ Ä‘oạn cá»§a các đối tượng nà y ngà y cà ng tinh vi nên nhiá»u lúc phải Ä‘i vá» tay trắng. Không đầu hà ng, qua quá trình mà y mò nghiên cứu cá»§a cán bá»™ Chi cục quản lý thị trưá»ng Gia Lai, má»™t số thá»§ Ä‘oạn gian láºn tinh vi đã dần hé lá»™...
Â
Nhiá»u đơn vị gian láºn
Â
Từ năm 2008 - 2010, trong lÄ©nh vá»±c kinh doanh xăng dầu, lá»±c lượng Quản lý Thị trưá»ng tỉnh Gia Lai đã tiến hà nh xá» lý và phạt vi phạm hà nh chÃnh trung bình 700 triệu đồng/năm vì kinh doanh gian láºn; truy thu gần 250 triệu đồng từ các chá»§ doanh nghiệp do thu lợi bất chÃnh mà có; tịch thu hà ng chục chip Ä‘iện tá», nhiá»u há»™p đĩa tạo xung, nhông truyá»n, IC... CÆ¡ quan nà y còn đỠnghị cÆ¡ quan chức năng thu hồi giấy chứng nháºn đủ Ä‘iá»u kiện kinh doanh xăng dầu cá»§a 11 doanh nghiệp vì đã có hà nh vi gian láºn nghiêm trá»ng.
Â
TÃnh đến cuối quý II năm 2011, Äoà n kiểm tra liên ngà nh tỉnh Gia Lai đã kiểm tra 45 cÆ¡ sở kinh doanh xăng dầu, phát hiện 15 cÆ¡ sở vi phạm, phạt vi phạm hà nh chÃnh gần 180 triệu đồng; tịch thu 3 cá»™t Ä‘o nhiên liệu Ä‘iện tá», truy thu hÆ¡n 300 triệu đồng tiá»n thu lợi bất chÃnh cá»§a các đơn vị kinh doanh gian láºn xăng dầu, đỠnghị Sở Công thương thu hồi giấy chứng nháºn đủ Ä‘iá»u kiện kinh doanh xăng dầu đối vá»›i 2 doanh nghiệp.
Â
Cụ thể, doanh nghiệp tư nhân (DNTN) Cầu Bung ở thôn Hưng Phú (xã Chư Drăng, huyện Krông Pa, Gia Lai) do ông Nguyá»…n Văn Miá»n là m chá»§. Äoà n kiểm tra liên ngà nh tiến hà nh kiểm tra Ä‘o lưá»ng tại 2 cá»™t Ä‘o nhiên liệu, kết quả, tại cá»™t xăng A92 sản xuất tại Việt Nam, Ä‘á»u có tem và giấy chứng nháºn kiểm định giá trị đến ngà y 12/5/2011 có sai số đến 5,5% lượng xăng bán ra thiếu cá»§a khách hà ng. Thế nhưng khi tắt nguồn Ä‘iện khởi động lại thì cá»™t bÆ¡m xăng nà y có sai số chỉ còn 0,2%, đạt theo yêu cầu kỹ thuáºt Ä‘o lưá»ng Việt Nam (cho phép sai số 0,5%).
Â
Tại cột dầu Diezel kết quả cũng có sai số 5,5% lượng dầu thiếu của khách hà ng. Ngược lại khi tắt nguồn điện và khởi động bơm lại, lượng dầu chỉ thiếu 0,4%. Doanh nghiệp nà y còn sai phạm khác như kinh doanh xăng dầu thuộc danh mục bình ổn giá nhưng không thực hiện niêm yết giá bán, sỠdụng sai logo biển hiệu…
Còn tại DNTN Äức Sang (thôn 3, xã Ia Pia, huyện Chư Prông, Gia Lai) do ông Nguyá»…n Văn Du là m chá»§, Ä‘oà n kiểm tra liên ngà nh cÅ©ng xác định doanh nghiệp đã là m thay đổi tình trạng kỹ thuáºt, đặc tÃnh Ä‘o lưá»ng cá»§a phương tiện Ä‘o khiến sai số cá»§a trụ dầu Diezel là 4%.
Â
Muôn kiểu gian láºn tinh vi
![]() |
| Tang váºt gian láºn do cÆ¡ quan chức năng tịch thu được |
Theo ông Nguyá»…n Văn Tấn - Phó Giám đốc Sở Công thương kiêm Chi cục Trưởng Chi cục QLTT tỉnh Gia Lai, công tác bóc trần việc gian láºn trong kinh doanh xăng dầu phải nói là rất khó khăn. Vì những đối tượng nà y không ngừng cáºp nháºt công nghệ hiện đại nên cuá»™c chiến chống gian láºn thương mại khá nan giải.
Â
Qua nhiá»u nguồn tin, chúng tôi viết được có những đơn vị kinh doanh gian láºn, tuy nhiên vì thá»§ Ä‘oạn cá»§a những doanh nghiệp nà y rất tinh vi nên nhiá»u lúc biết là gian nhưng chứng cứ không đủ. Không đầu hà ng, anh em trong Chi cục đã tá»± mà y mò, nghiên cứu và há»c há»i từ nhiá»u nÆ¡i nên cÅ©ng dần nắm được má»™t số thá»§ Ä‘oạn cá»§a những đối tượng kinh doanh gian láºn.
Â
ÄÆ°á»£c biết, trước đây thá»§ Ä‘oạn cá»§a các chá»§ cây xăng dầu gian láºn thưá»ng là tá»± ý tháo niêm chì cá»§a đơn vị Äo lưá»ng để Ä‘iá»u chỉnh. Cụ thể, gắn thêm bo mạch tÃch hợp và o hệ thống; can thiệp trên bá»™ tạo xung và dây xung; thay thế IC chương trình trên bo mạch chÃnh; láºp trình gian láºn và nạp chương trình trá»±c tiếp lên IC cá»§a bo mạch.
Gần đây, những hà nh vi gian láºn ngà y cà ng tinh vi hÆ¡n, không còn sá» dụng chip, mạch tÃch hợp gắn thêm để đấu nối và o phương tiện Ä‘o như trước đây mà chuyển sang sá» dụng những công nghệ hiện đại như sá» dụng IC (vi mạch); EEPROM (bá»™ nhá»› láºp trình được và có thể xóa bằng Ä‘iện).
Â
IC, EEPROM khi đã được láºp trình sẵn có thể thay đổi mức chênh lệch mà chỉ ngưá»i láºp trình má»›i biết được máºt khẩu nà y. Khi bán cho chá»§ cÆ¡ sở kinh doanh xăng dầu có kèm theo máºt khẩu cà i đặt gian láºn từ 1% đến 7% và cách xóa gian láºn trả vá» sai số cho phép 0,5%.
Â
Nếu gian láºn bằng IC và EEPROM thì quá trình cà i đặt gian láºn chỉ được sá» dụng trá»±c tiếp trên cá»™t bÆ¡m, còn xóa gian láºn thì được thá»±c hiện bằng hai cách: má»™t là bấm phÃm T, C và E, hai là cúp hoặc nhá Ä‘iện. Chỉ cần dòng Ä‘iện thay đổi thì có thể xóa hết dấu vết vi phạm.
Â
Khi cầu dao báºt trở lại, các đồng hồ Ä‘iện tá» tá»± động khởi động lại hệ thống như bình thưá»ng, lúc nà y hà nh vi Ä‘iá»u chỉnh gian dối đã được xóa sạch. Khi muốn gian láºn trở lại thì nháºp mã trá»±c tiếp từ bà n phÃm cá»§a cá»™t bÆ¡m. Gian láºn kiểu nà y rất khó phát hiện vì IC chương trình trên bo mạch chÃnh cá»§a cá»™t Ä‘o vẫn còn tem niêm phong cá»§a đơn vị Äo lưá»ng và cá»§a nhà sản xuất, không có chứng cứ chứng minh hà nh vi là m thay đổi tình trạng kỹ thuáºt và đặc tÃnh Ä‘o lưá»ng cá»§a phương tiện Ä‘o.
Â
Ông Tấn còn cho biết thêm, những loại cá»™t Ä‘o nhiên liệu Ä‘iện tá» có thể can thiệp và o bo mạch bằng công nghệ cao để gian láºn chá»§ yếu được cung cấp từ các doanh nghiệp như: Công ty Nam Dương, Phương Nam, SEEN, Chà Cưá»ng, Doanh nghiệp tư nhân Vân Nhi. Riêng cá»™t Ä‘o nhiên liệu Ä‘iện tá» hiệu TATSUNO (thiết bị nháºp khẩu cá»§a Nháºt do Công ty Thiết bị Xăng dầu Petrolimex lắp ráp) và cá»™t Ä‘o nhiên liệu HANSUNG (Hà n Quốc) thì chưa thấy can thiệp và o IC để gian láºn. Tuy nhiên vẫn có thể can thiệp và o bá»™ đĩa tạo xung, dây xung để gian láºn.
Â






