Nỗi lo nợ công, khủng hoảng tài chính Mỹ và những dấu hiệu suy thoái mới của nền kinh tế đã khiến giá dầu thô trải qua tuần lao dốc tồi tệ nhất kể từ đầu tháng 5. Giá dầu WTI tại New York để mất 9,2% trong tuần và lùi về 86,88 USD/thùng, trong khi dầu Brent giảm 6,2% còn 109,37 USD/thùng.

 

Nhiều người đã hoài nghi rằng, những bất ổn kinh tế hiện nay có thể khiến thị trường năng lượng lặp lại kịch bản của năm 2008, khi giá dầu từ đỉnh cao 147 USD/thùng rớt xuống còn 70 USD/thùng chỉ trong thời gian ngắn.

 

Ngân hàng đầu tư Barclays Capital trong một phân tích cuối tuần qua đã chỉ ra 5 yếu tố khiến thị trường khó lặp lại kịch bản 3 năm trước.

 

1) Cung từ Libya sẽ không thể trở lại thị trường thế giới trong năm 2011

 

Tình hình nội chiến và căng thẳng chính trị hiện nay có nghĩa là 1,5 triệu thùng dầu/ngày cung ra thị trường sẽ bị gián đoạn trong thời gian dài.

Tính đến nay, tổng lượng dầu xuất đi từ Libya ra thế giới đã lên tới 233 triệu thùng kể từ khi xảy ra nội chiến, gấp 4 lần so với lượng dầu mà IEA mở kho dự trữ khẩn cấp trong tháng 6 và gần bằng 1/3 tổng kho dự trữ chiến lượng của Mỹ.

 

Sự thiếu vắng nguồn dầu của Libya đã khiến Ả Rập Xê Út phải nâng sản lượng lên 9,5 triệu thùng dầu/ngày, nhưng cũng không đủ để làm cho thị trường xuất hiện nguy cơ dư cung.

 

2) OPEC sẽ không bán dầu dưới mức hòa vốn

 

Năm 2008, khi giá dầu lao xuống còn 70 USD/thùng đã khiến OPEC phải cho phép bán dầu dưới mức hòa vốn để kích thích nhu cầu trong bối cảnh kinh tế rơi vào suy thoái.

 

Nhưng tình hình hiện nay cho thấy, kinh tế yếu là do nợ công ở châu Âu và Mỹ, trong khi nhu cầu ở phần còn lại của thế giới vẫn cao. Barclays Capitals cho rằng, sẽ khó xảy ra việc Ả Rập Xê Út hy sinh doanh thu từ dầu để cứu vớt thế giới.

 

3) Không có khả năng sụt giảm nhu cầu như quá khứ

 

Barclays Captial chỉ ra rằng, nhu cầu dầu của Mỹ tháng 9/2008 đã giảm 2,56 triệu thùng/ngày, của các nước OECD giảm 3,9 triệu thùng/ngày trong tháng 11/2008. Nhưng năm 2011, không có kỳ vọng hay dự đoán nào cho thấy nhu cầu sẽ giảm nghiêm trọng. Tại Mỹ, cầu chỉ có thể hạ khoảng 0,5 triệu thùng/ngày trong năm nay.

 

4) Sản lượng tăng chậm

 

Nhu cầu của toàn thế giới đang chậm lại nhưng nhu cầu của các khách hàng ở châu Á lại cao, OPEC tuy nhiên chỉ nhích sản lượng thêm vài trăm nghìn thùng. Theo dự kiến, OPEC sản xuất khoảng 30,3 triệu thùng/ngày trong quý 3 và 30,5 triệu thùng/ngày ở quý 4, so với 29,5 triệu thùng trong quý 2.

 

Trong báo cáo thị trường hàng tháng công bố tuần này, Barclays Captial tin rằng IEA sẽ vẫn giữ quan điểm rằng OPEC nên bơm thêm dầu ra thị trường, vì cung không đủ cầu. Sự kết hợp thường xuyên không ăn ý giữa hai tổ chức sẽ khiến giá dầu không thể sụp đổ.

 

5) Chu kỳ lặp lại

 

OPEC không bán dầu dưới mức hòa vốn, trong khi năng lượng tái tạo và nguồn dầu cát ngày càng khó khai thác. Cung dầu sẽ tiếp tục khan hiếm và giá sẽ duy trì ở quanh 100 USD/thùng. Nếu giá rơi thấp hơn, các nhà sản xuất sẽ đối phó với tình hình bằng cách không sản xuất.

 

Về phía cầu, giá thấp hơn sẽ làm tăng nhu cầu, dẫn đến lượng tiêu thụ dầu có thể tăng trưởng với tốc độ nhanh nhất trong 30 năm, giống như tăng trưởng năm 2010 đã gấp đôi so với các năm trước.

 

Công suất dự phòng của OPEC có thể nhanh chóng giảm từ 6,5 triệu thùng/ngày xuống còn 2,5 triệu thùng/ngày. Thực tế cho thấy, nếu giá cứ duy trì dưới 90 USD/thùng thì cung dầu ra thị trường ngày càng thắt chặt, bởi chi phí sản xuất hiện tại khá lớn. Barclays Captial tin rằng, giá dầu WTI sẽ duy trì ở mức trung bình 90 USD/thùng và 100 USD/thùng với dầu Brent là bền vững và hợp lý nhất cho cả hai phía cung cầu.

Minh Vân

 

Theo TTVN/Commodity