Â
TS. Lê Văn Lưu, nguyên cán bá»™ Viện Khoa há»c và Công nghệ Việt Nam, ngưá»i đầu tiên nghiên cứu Ä‘iện gió tại Việt Nam từ năm 1997 cho biết, Việt Nam có tiá»m năng cá»±c kỳ to lá»›n trong khai thác Ä‘iện từ gió. Sản xuất Ä‘iện gió được đánh giá là thân thiện nhất vá»›i môi trưá»ng và Ãt gây ảnh hưởng xấu vá» mặt xã há»™i.
Â
Trong khi để xây dá»±ng má»™t nhà máy thá»§y Ä‘iện lá»›n, cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng các rá»§i ro có thể xảy ra vá»›i Ä‘áºp nước. Ngoà i ra, xây dá»±ng nhà máy thá»§y Ä‘iện dẫn đến việc di dân và là m mất nhiá»u đất canh tác.
Â
Còn các nhà máy Ä‘iện chạy nhiên liệu hóa thạch thì luôn là thá»§ phạm gây ô nhiá»…m nặng ná», ảnh hưởng xấu đến môi trưá»ng và sức khá»e ngưá»i dân. Nguồn nhiên liệu nà y cÅ©ng Ä‘ang dần cạn kiệt, nên giá ngà y má»™t tăng cao.
Â
Nguồn Ä‘iện hạt nhân thì song hà nh vá»›i chi phà đầu tư công nghệ, kỹ thuáºt quá lá»›n, cá»™ng vá»›i nguy cÆ¡ rò rỉ phóng xạ ảnh hưởng lá»›n đến sức khá»e ngưá»i dân.
Â
Theo ông Lưu, từ năm 1998, Công ty Tomen (Nháºt Bản) và má»™t công ty khác cá»§a Äức đã dá»± định triển khai nhà máy Ä‘iện gió tại Bình Äịnh và Khánh Hòa. Tuy nhiên, giá Ä‘iện cá»§a Việt Nam lúc đó quá rẻ, nên các đơn vị trên đã quyết định rút lui. Hiện nay, nguyên liệu hóa thạch tăng giá và giá bán Ä‘iện cá»§a Việt Nam bắt đầu tăng cao khi được Ä‘iá»u chỉnh theo cÆ¡ chế thị trưá»ng. ChÃnh phá»§ cÅ©ng đã có quyết định vá» má»™t số cÆ¡ chế chÃnh sách tà i chÃnh đối vá»›i dá»± án đầu tư theo cÆ¡ chế phát triển sạch, trong đó các dá»± án phát triển sạch sẽ nháºn được nhiá»u há»— trợ. Äây là cÆ¡ há»™i để các nhà đầu tư có thể rót vốn và o lÄ©nh vá»±c khai thác Ä‘iện gió tại Việt Nam.
Â
Ông Lưu cÅ©ng cho biết, trước đây, các nhà đầu tư tá» ra không mặn mà vá»›i lÄ©nh vá»±c nà y khi vốn đầu tư cho Ä‘iện gió thưá»ng cao hÆ¡n so vá»›i nhiệt Ä‘iện, thá»§y Ä‘iện. Cùng vá»›i đó, có nhiá»u số liệu Ä‘iá»u tra cho rằng, thá»i gian hoà n vốn cá»§a dá»± án Ä‘iện gió lên tá»›i 20 năm. Theo ông Lưu, đó là kết quả nghiên cứu dá»±a trên số liệu gió do các cÆ¡ quan khà tượng Ä‘o ở độ cao 10 m, thiết bị Ä‘o chưa đúng vá»›i yêu cầu cá»§a Ä‘iện gió để tÃnh tốc độ gió ở độ cao 65 m, vá»›i các tua-bin Ä‘iện gió cÅ©. Còn hiện nay, vá»›i sá»± phát triển cá»§a công nghệ, các tua-bin Ä‘á»i má»›i có cùng công suất có thể sản sinh lượng Ä‘iện cao hÆ¡n gần 3 lần so vá»›i thế hệ cÅ©.
Â
Äể xác định lợi nhuáºn cá»§a đầu tư và o Ä‘iện gió, TS. Lưu đã thá»±c hiện má»™t tÃnh toán kỹ lưỡng dá»±a trên số liệu giá đầu tư dà nh cho Ä‘iện gió tại các nước Äông Nam à cá»§a Ngân hà ng Thế giá»›i (WB) năm 2006, theo đó, thá»i gian hoà n vốn chỉ mất 10 năm. Theo tÃnh toán cá»§a WB, vốn đầu tư cho má»™t trạm Ä‘iện gió có công suất 30 MW khoảng 1.200 tá»· đồng. Vá»›i tốc độ gió 6,3m/giây (số Ä‘o trung bình tại má»™t tỉnh miá»n Trung), sá» dụng 20 tua-bin công suất 1.500 KW, tổng sản lượng Ä‘iện trong năm sẽ đạt hÆ¡n 81,647 triệu kWh/năm. Vá»›i giá bán Ä‘iện 1.482 đồng/kWh, cá»™ng vá»›i tiá»n trợ giá 240 đồng/kWh cá»§a ChÃnh phá»§, má»—i năm, chá»§ đầu tư có thể thu vá» khoảng 121 tá»· đồng.
Â
Là loại hình không là m phát sinh khà nhà kÃnh, chá»§ đầu tư còn có thêm khoản thu từ bán quyá»n phát thải CO2 (CDM) vá»›i giá 380.000 đồng/tấn, má»—i năm khoảng hÆ¡n 18,6 tá»· đồng.
Â
Sau khi trừ chi phà váºn hà nh và bảo trì 15%, tương đương gần 21 tá»· đồng, số tiá»n chá»§ đầu tư thu được hÆ¡n 118,6 tá»· đồng/năm. Như váºy, thá»i gian hoà n vốn sẽ chỉ mất 10 năm.
Â
Thá»i gian hoạt động cá»§a má»™t tua-bin gió là 25 năm, nên chá»§ đầu tư sẽ còn tá»›i 15 năm lãi ròng.
Â
Ông Lưu cho rằng, việc không đầu tư nghiên cứu và phát triển điện gió sẽ là một sự lãng phà rất lớn.
Â
“Có đưá»ng bá» biển kéo dà i, rất nhiá»u tỉnh, thà nh phố cá»§a Việt Nam, như Ninh Thuáºn, Bình Thuáºn, Lâm Äồng... có vị trà thuáºn lợi để phát triển nguồn năng lượng gió, góp phần tạo hướng phát triển kinh tế xanh và bá»n vữngâ€, ông Lưu khẳng định.
Â
Theo Phan Long
Â
Báo Äầu tư