Qua ý kiến về những khó khăn khi thực hiện Quy hoạch điện VII, trong đó khó nhất là việc huy động vốn đã được đăng tải trên báo Đầu tư, chúng tôi xin góp ý kiến về việc huy động vốn để đầu tư sản xuất về năng lượng tái tạo (điện gió và điện mặt trời) trong Quy hoạch điện VII như sau:

 

Nếu giá bán điện gió được thực hiện theo Quyết định số 1208/QĐ-TTg ban hành ngày 21/7/2011 phê duyệt Quy hoạch điện VII phải bảo đảm thu hồi được chi phí và có mức lợi nhuận hợp lý.

 

Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN) sẽ mua điện tại điểm giao nhận điện là 1.614 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng, tương đương 7,8 UScents/kWh theo Quyết định số 37/2011/QĐ-TTg ngày 29/6/2011 của Chính phủ quy định về cơ chế hỗ trợ phát triển các dự án điện gió tại Việt Nam.

 

Nhà nước hỗ trợ giá điện cho bên mua điện (EVN) đối với toàn bộ sản lượng điện mua từ các nhà máy điện gió là 207 đồng/kWh (1 UScent/kWh) thông qua Quỹ bảo vệ môi trường Việt Nam, EVN chỉ còn phải trả 6,8 UScents/kWh.

 

Tuy nhiên, thử cân nhắc khả năng việc hỗ trợ giá điện không thông qua Quỹ bảo vệ môi trường Việt Nam, mà lấy từ các khách hàng sử dụng điện và được thu qua hóa đơn theo kỳ thu của các công ty điện lực để phát triển năng lượng sạch theo Dự thảo Nghị định về khuyến khích, hỗ trợ phát triển năng lượng tái tạo do Bộ Công Thương soạn thảo từ năm 2009 đang trình Chính phủ.

 

Theo Quy hoạch điện VII, tổng công suất nguồn điện gió khoảng 1.000 MW, chiếm tỷ trọng khoảng 0,7% điện năng sản xuất vào năm 2020, mỗi khách hàng mua điện trực tiếp phải trả thêm tại thời điểm 2020 là 1.666 đồng mỗi tháng, cụ thể:

 

Điện năng sản xuất của 1.000 MW điện gió x 1.000 kW x 365 ngày x 24 giờ x 90% (ước hao hụt khoảng 10%) x 25% (công suất khả thi của điện gió trong điều kiện trung bình của Việt Nam) = 1,971 tỷ kWh, tính tròn 2 tỷ kWh, tương đương với cách tính của Quy hoạch điện VII, điện năng sản xuất và nhập khẩu năm 2020 khoảng 330 tỷ kWh x 0,7% = 2,31 tỷ kWh, trừ số lượng điện nhập khẩu, thì còn khoảng 2 tỷ kWh.

 

Với mức hỗ trợ giá 1 UScent, tính tròn là 200 đồng/kWh x 2 tỷ kWh, tổng số tiền phải chi để hỗ trợ giá là 400 tỷ đồng, chia đều cho khoảng 20 triệu khách hàng trả tiền điện trực tiếp (theo số liệu của EVN tại thời điểm tháng 2/2011 có 17.375.000 khách hàng mua điện trực tiếp, giả định năm 2020 là 20 triệu khách hàng), số tiền mỗi hộ tính bình quân sẽ trả thêm vào thời điểm năm 2020 khoảng 20.000 đồng/năm hay 1.666 đồng/một tháng.

 

Nếu mức hỗ trợ là 4 UScents, tính tròn là 800 đồng/kWh, giá mua điện của EVN là 10,8 UScents/kWh đã bảo đảm thu hồi được chi phí và có mức lợi nhuận hợp lý cho nhà đầu tư, tổng số tiền phải chi để hỗ trợ giá là 1.600 tỷ đồng, chia đều cho khoảng 20 triệu khách hàng, số tiền mỗi hộ tính bình quân sẽ trả thêm vào thời điểm năm 2020 khoảng 80.000 đồng/năm hay 6.666 đồng/tháng.

 

Mức chi thêm này chắc chắn sẽ không phải là một số tiền đáng kể phải chi ra đối với các hộ mua điện trực tiếp tại thời điểm năm 2020, để Việt Nam có được 1.000 MW điện gió. Hơn nữa, cách này sẽ giảm áp lực cho ngân sách Nhà nước vốn quá eo hẹp.

 

Nếu cách hỗ trợ giá này được áp dụng cho cả các nguồn sản xuất năng lượng tái tạo khác, như điện mặt trời, thì ước tính, giá mua điện của EVN là 14,8 UScents/kWh, mức hỗ trợ 8 Uscents đã bảo đảm thu hồi được chi phí và có mức lợi nhuận hợp lý cho nhà đầu tư.  Một khi ý kiến này được nghiên cứu kỹ lưỡng có thể góp thêm lời giải cho bài toán khó khăn về nguồn vốn đầu tư cho Quy hoạch điện VII, trong lĩnh vực đầu tư sản xuất về năng lượng tái tạo.

 

Việc đạt được mục tiêu ưu tiên phát triển nguồn năng lượng tái tạo cho sản xuất điện,  tỷ lệ sản xuất điện từ nguồn năng lượng tái tạo không chỉ tăng từ mức 3,5% năm 2010, lên 4,5% tổng điện năng sản xuất vào năm 2020 và 6% vào năm 2030 mà có thể còn cao hơn 2, 3 lần với tiềm năng về nắng và gió của Việt Nam.

 

Theo Trần Khang Thụy

 

Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng khoa học kinh tế (CESAIS) thuộc Trường Đại học Kinh tế TP.HCM.

 

Nguồn Báo Đầu tư